1. Khẩu Nghiệp Là Gì?
Trong Phật giáo, hành động của con người được tạo tác qua 3 đường: Thân (hành động), Khẩu (lời nói), Ý (suy nghĩ). Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần không đánh người, không giết hại ai là tu. Nhưng thực tế, một lời nói sắc bén, độc địa còn có tính sát thương ghê gớm hơn cả dao kiếm. Nó có thể giết chết tâm hồn người khác, phá vỡ hạnh phúc gia đình, và gây ra oán thù truyền kiếp.
Khẩu nghiệp là những nghiệp quả (tốt hoặc xấu) do lời nói gây ra. Nhưng thông thường khi nhắc đến "khẩu nghiệp", chúng ta thường ám chỉ những lời nói ác, gây tổn hại phước báu.
2. Bốn Loại Nghiệp Ác Từ Miệng (Tứ Ác Ngữ)
Theo giáo lý nhà Phật, có 4 loại lời nói gây tổn hại công đức nghiêm trọng nhất mà chúng ta cần tránh:
Thứ nhất: Vọng Ngữ (Nói Dối)
Là nói không đúng sự thật. Chuyện có nói không, chuyện không nói có.
Mức độ: Nói dối để trục lợi cho bản thân, lừa gạt tiền bạc, tình cảm của người khác là tội rất nặng.
Ngoại lệ: "Nói dối phương tiện" (lời nói dối vô hại xuất phát từ lòng từ bi để cứu người hoặc giúp người an tâm) thì không bị coi là tội nặng, nhưng vẫn nên hạn chế.
Thứ hai: Ỷ Ngữ (Nói Lời Thêu Dệt, Hoa Mỹ)
Là nói những lời trau chuốt nhưng sáo rỗng, lời lẽ khêu gợi dục vọng, hoặc phóng đại sự thật quá mức để mê hoặc lòng người.
Những lời nói này khiến người nghe mất phương hướng, nảy sinh tà niệm, hoặc tin vào những điều sai trái. Ngày nay, việc tung tin đồn thất thiệt (fake news) trên mạng xã hội chính là một dạng của nghiệp này.
Thứ ba: Lưỡng Thiệt (Nói Lời Hai Lưỡi)
Là đâm bị thóc, chọc bị gạo. Đến gặp người A thì nói xấu người B, gặp người B lại nói xấu người A.
Mục đích của kẻ "hai lưỡi" là gây chia rẽ, mất đoàn kết, khiến bạn bè nghi kỵ, gia đình xào xáo. Đây là loại khẩu nghiệp gây ra sự đổ vỡ lớn nhất trong các mối quan hệ.
Thứ tư: Ác Khẩu (Nói Lời Thô Ác)
Là chửi bới, nguyền rủa, dùng lời lẽ thô tục xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.
Khi nóng giận, nhiều người buông lời nguyền rủa thậm tệ (như "đồ chết tiệt", "ra đường bị xe tông"...). Lời nguyền rủa ấy chưa chắc hại được người, nhưng chắc chắn đã làm ô nhiễm tâm hồn mình trước tiên. Giống như ngậm máu phun người, miệng mình dơ trước.
3. Tại Sao "Tu Khẩu" Lại Quan Trọng Để Giữ Phước?
Người xưa ví: "Phước đức như núi, khẩu nghiệp như lửa". Chúng ta làm việc thiện tích đức cả đời giống như gom củi xây núi. Nhưng chỉ cần một phút nóng giận lỡ lời, ngọn lửa sân hận từ miệng sẽ thiêu rụi cả rừng công đức đó (Nhất niệm sân tâm khởi, bá vạn chướng môn khai).
Người khẩu nghiệp nặng thì tướng mạo thường khắc khổ, miệng méo lệch hoặc răng xấu, cuộc đời hay gặp chuyện thị phi oan trái, về già thường cô độc. Ngược lại, người biết tu khẩu thì lời nói có uy lực, ai nghe cũng kính nể, tướng mạo đoan trang, hậu vận an nhàn.
4. Cách "Tu Khẩu" Giữa Đời Thường
Tu khẩu không có nghĩa là phải câm nín, không nói gì. Tu khẩu là học cách "Chánh Ngữ" và "Ái Ngữ":
Uốn lưỡi 7 lần trước khi nói: Khi đang nóng giận, tốt nhất hãy im lặng. Hãy đợi cơn giận qua đi, trí tuệ sáng suốt lại rồi hãy mở lời.
Học cách nói lời Ái Ngữ: Thay vì chỉ trích, hãy dùng lời động viên. Thay vì chê bai, hãy góp ý chân thành. Lời nói êm dịu có thể xoa dịu nỗi đau và cảm hóa lòng người.
Không nói chuyện của người khác: "Chuyện không phải của mình, đừng xen vào. Chuyện chưa rõ thực hư, đừng vội phán xét." Bớt bàn tán chuyện thiên hạ (thị phi) là cách tốt nhất để bảo vệ năng lượng của mình.
Luôn nói sự thật (Chân thật ngữ): Nếu sự thật quá mất lòng, hãy chọn cách nói khéo léo, hoặc im lặng, chứ đừng nói dối.
Lời kết: Tu cái miệng là tu hơn nửa đời người. Một lời nói ra có thể là hoa sen thơm ngát, cũng có thể là dao găm sắc nhọn. Hãy để mỗi lời nói của chúng ta mang lại niềm vui, sự an lạc cho người khác, đó chính là cách tích phước đơn giản mà hiệu quả nhất mỗi ngày.
